octroyer
verbe · /oktʁwaje/ ou /ɔktʁwaje/
Usage : d'usage courant (2.46 occurrences par million, Lexique 3.83).
Définitions
Accorder officiellement quelque chose, souvent une faveur, un droit ou un avantage, en particulier de la part d'une autorité
« L'aveu que ma bouche octroya Mit les droits de l'homme à quia »Béranger (1780-1857)
« Je ferais une faute indigne de pardon, Si je vous octroyais un si funeste don »Jean Mairet (1604-1686)
Définition Francorium (CC BY-SA 4.0) · méthode.
Grammaire et formes (51)
- octroierions : conditionnel présent 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaʁjɔ̃/ ou /oktʁwaʁjɔ̃/
- octroierais : conditionnel présent 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaʁɛ/ ou /oktʁwaʁɛ/
- octroieriez : conditionnel présent 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaʁje/ ou /oktʁwaʁje/
- octroierais : conditionnel présent 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaʁɛ/ ou /oktʁwaʁɛ/
- octroieraient : conditionnel présent 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaʁɛ/ ou /oktʁwaʁɛ/
- octroierait : conditionnel présent 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaʁɛ/ ou /oktʁwaʁɛ/
- octroyons : impératif présent 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajɔ̃/ ou /oktʁwajɔ̃/
- octroyez : impératif présent 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroie : impératif présent 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroierons : indicatif futur 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaʁɔ̃/ ou /oktʁwaʁɔ̃/
- octroierai : indicatif futur 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaʁe/ ou /oktʁwaʁe/
- octroierez : indicatif futur 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaʁe/ ou /oktʁwaʁe/
- octroieras : indicatif futur 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaʁa/ ou /oktʁwaʁa/
- octroieront : indicatif futur 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaʁɔ̃/ ou /oktʁwaʁɔ̃/
- octroiera : indicatif futur 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaʁa/ ou /oktʁwaʁa/
- octroyions : indicatif imparfait 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajɔ̃/ ou /oktʁwajɔ̃/
- octroyais : indicatif imparfait 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwajɛ/ ou /oktʁwajɛ/
- octroyiez : indicatif imparfait 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajie/ ou /oktʁwajie/
- octroyais : indicatif imparfait 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwajɛ/ ou /oktʁwajɛ/
- octroyaient : indicatif imparfait 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajɛ/ ou /oktʁwajɛ/
- octroyait : indicatif imparfait 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwajɛ/ ou /oktʁwajɛ/
- octroyâmes : indicatif passé 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajamə/ ou /oktʁwajamə/
- octroyai : indicatif passé 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroyâtes : indicatif passé 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajatə/ ou /oktʁwajatə/
- octroyas : indicatif passé 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaja/ ou /oktʁwaja/
- octroyèrent : indicatif passé 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajɛʁə/ ou /oktʁwajɛʁə/
- octroya : indicatif passé 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaja/ ou /oktʁwaja/
- octroyons : indicatif présent 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajɔ̃/ ou /oktʁwajɔ̃/
- octroie : indicatif présent 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroyez : indicatif présent 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroies : indicatif présent 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroient : indicatif présent 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroie : indicatif présent 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroyer : infinitif · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroyées : participe passé pluriel féminin · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroyés : participe passé pluriel masculin · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroyée : participe passé singulier féminin · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroyé : participe passé singulier masculin · /ɔktʁwaje/ ou /oktʁwaje/
- octroyant : participe présent · /ɔktʁwajɑ̃/ ou /oktʁwajɑ̃/
- octroyassions : subjonctif imparfait 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajasjɔ̃/ ou /oktʁwajasjɔ̃/
- octroyasse : subjonctif imparfait 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwajasə/ ou /oktʁwajasə/
- octroyassiez : subjonctif imparfait 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajasje/ ou /oktʁwajasje/
- octroyasses : subjonctif imparfait 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwajasə/ ou /oktʁwajasə/
- octroyassent : subjonctif imparfait 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajasə/ ou /oktʁwajasə/
- octroyât : subjonctif imparfait 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwaja/ ou /oktʁwaja/
- octroyions : subjonctif présent 1ʳᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajɔ̃/ ou /oktʁwajɔ̃/
- octroie : subjonctif présent 1ʳᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroyiez : subjonctif présent 2ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwajie/ ou /oktʁwajie/
- octroies : subjonctif présent 2ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroient : subjonctif présent 3ᵉ pers. pluriel · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
- octroie : subjonctif présent 3ᵉ pers. singulier · /ɔktʁwa/ ou /oktʁwa/
Témoignages historiques
Littré (1873) · 1 sens
v. a.
Concéder, accorder.
Que cette âme de roche une grâce m'octroieMalherbe (1555-1628)
Je ferais une faute indigne de pardon, Si je vous octroyais un si funeste donJean Mairet (1604-1686)
Étymologie : Bourguig. autroyai ; provenç. autreiar, auctorgar ; anc. catal. autreiar ; espagn. otorgar ; portug. outorgar ; ital. otriare ; du lat. fictif auctoricare, dérivé de auctorare, autoriser (voy. ce mot).
Historique : XIe s. Tutes vos ames otreit il [que Dieu octroie à toutes vos âmes] pareïs [paradis] XIIe s. Ainz me convient otroier et graer Les volentés de mon cuer sans defaire Douce dame, car m'otroïez pour Dé [Dieu] Un douz regart.... Bien vus otrei [je vous accorde] que seient li clerc desordené [privés de leur caractère], Tuit cil ki mais serunt à tel mesfait trové XIIIe s. Et li marchis li otria que il i alast Cestui veulent [les dames] et à cestui s'otroient, Cestui tienent, cestui laissent aler Cil n'a pas sapience en soi, qui par desor toutes coses n'otrie son cuer à l'amour de Dieu XIVe s. Chasc…
Émile Littré, Dictionnaire de la langue française, domaine public. Numérisation XMLittré, François Gannaz (CC BY-SA 3.0). Tout ce témoin.
Académie française, 8e édition (1935) · 1 sens
v. tr.
Concéder, accorder. Il se dit surtout en style de Chancellerie. Octroyer une grâce, une demande. La charte octroyée.
Dictionnaire de l'Académie française, huitième édition (1932-1935), domaine public. Numérisation ATILF/Chicago, conversion communautaire. Tout ce témoin.
Source de l'entrée : Morphalou 3.1, licence LGPL-LR, entrée octroyer#43602.